English:
Firtan have been part of the German black metal scene since 2010. The band from Lörrach originally started from a more clearly defined pagan and black metal foundation, but over the years their sound has developed into something much broader, more atmospheric and progressive. Especially on albums such as Okeanos, Marter and Ethos, it became clear that Firtan have little interest in being restricted by fixed genre boundaries. On their new album Helios, released through AOP Records, that development continues. The record consists of eleven tracks, runs for almost an hour and was produced, mixed and mastered by Markus Stock at Klangschmiede Studio E.
Conceptually, Firtan once again aim high. As the title already suggests, the sun plays a central role on Helios, although it is not simply used as a symbol of light or warmth. Instead, the band connects it to strength, insight, self-realisation and the often painful path towards clarity. That fits the music well, because musically Firtan rarely choose the easiest route either.
From the opening minutes it becomes clear that Helios is not an album that reveals everything during a single listen. The foundation is still unmistakably black metal, but there is a lot happening around it. Fierce guitar passages are interrupted by more open and atmospheric sections, while violin, keyboards and acoustic elements regularly move to the foreground. Still, it never feels as if layers have simply been piled on for the sake of complexity. The arrangements are extensive, but Firtan generally manage to keep everything under control.
The violin in particular remains an important part of the band’s identity. Where the instrument can easily push other bands into obvious folk territory, here it is used in a much darker and more unsettling way. At times it reinforces the melodies, while elsewhere it creates an almost nervous tension underneath the guitars. Together with the shifts between aggression and quieter passages, it gives Helios a highly dynamic character.
What also stands out is how heavy certain parts of the album can become. Firtan have never relied solely on speed, but on Helios some riffs seem to carry even more weight. At times the music almost leans towards death metal or post-metal, only for the band to move back into thinner guitar lines or more introspective atmospheres moments later. That constant movement keeps the record interesting, but it also demands attention from the listener.
At almost sixty minutes, Helios is not a short ride either. Partly, that works in the album’s favour, because Firtan allow enough room for the songs to grow properly. On the other hand, the sheer number of ideas can make the record quite demanding. This is definitely not an album to leave playing casually in the background. There is simply too much going on for that.
The lengthy The Hierophant Way is perhaps the clearest example. With a playing time of more than eleven minutes, Firtan have plenty of space to bring different sides of their sound together. The track moves through aggressive eruptions, atmospheric passages and increasingly expansive arrangements without ever completely losing its direction. The guest vocals by James McClellan Dorton III of Ne Obliviscaris also fit surprisingly well within this more grand and ambitious approach.
Elsewhere on the album, more details appear that prevent Helios from becoming predictable. Ritual vocals, synthesizers, acoustic instrumentation and even soprano saxophone find their way into the material. Despite all of that, the core of Firtan remains intact: dark, melodic black metal in which atmosphere is just as important as aggression.
Markus Stock has given the album a broad and organic production. Everything sounds clear enough to follow the different layers, but fortunately the sharper edges have not been completely polished away. On a record with this many instruments and arrangements, that balance is important. The music is given enough space to breathe without the band turning into a sterile studio project.
Helios mainly shows how far Firtan have moved beyond the limitations of traditional black metal. The genre still forms the foundation, but the band builds something much larger around it. That will not appeal to everyone; listeners mainly looking for raw simplicity will probably find little to enjoy here. But for those interested in hearing black metal expanded without losing its darker character, there is a lot to discover on Helios.
It is an ambitious and layered album that does not immediately reveal all of its secrets. Perhaps even a little too ambitious at times, but I would still rather hear a band occasionally trying too much than one making the exact same album sixteen years into its career.
Nederlands:
Firtan draait inmiddels al sinds 2010 mee binnen de Duitse blackmetalscene. De band uit Lörrach begon ooit vanuit een duidelijkere pagan- en blackmetalbasis, maar heeft zich door de jaren heen steeds verder ontwikkeld richting een veel bredere, atmosferische en progressieve benadering. Vooral vanaf albums als Okeanos, Marter en Ethos werd duidelijk dat Firtan zich niet graag laat beperken door vaste genregrenzen. Op hun nieuwe album Helios, uitgebracht via AOP Records, wordt die lijn verder doorgetrokken. De plaat telt elf nummers, duurt bijna een uur en werd geproduceerd, gemixt en gemasterd door Markus Stock in Klangschmiede Studio E.
Ook inhoudelijk kiest Firtan opnieuw voor een omvangrijk concept. Zoals de titel al verraadt, speelt de zon een centrale rol op Helios, al wordt die niet simpelweg gebruikt als symbool voor licht of warmte. De band koppelt het beeld van de zon vooral aan kracht, inzicht, zelfverwerkelijking en de soms pijnlijke weg die nodig is om tot helderheid te komen. Dat past goed bij de muziek, want ook muzikaal kiest Firtan zelden voor de makkelijkste route.
Vanaf de eerste minuten wordt duidelijk dat Helios geen plaat is die zich in één luisterbeurt volledig prijsgeeft. De basis blijft zonder twijfel black metal, maar daar omheen gebeurt voortdurend van alles. Felle gitaarpassages worden afgewisseld met meer open en atmosferische stukken, terwijl viool, keyboards en akoestische elementen regelmatig naar de voorgrond schuiven. Toch voelt dat nergens alsof er simpelweg zoveel mogelijk lagen over elkaar heen zijn gegooid. De arrangementen zijn behoorlijk uitgebreid, maar Firtan weet doorgaans goed overzicht te houden.
Vooral de viool blijft een belangrijk onderdeel van het eigen karakter van de band. Waar zo’n instrument bij andere bands al snel richting folk kan trekken, wordt het hier veel donkerder en spannender ingezet. Soms versterkt het de melodieën, op andere momenten zorgt het juist voor een bijna nerveuze ondertoon. Samen met de wisselingen tussen agressie en rustigere passages geeft dat Helios een behoorlijk dynamisch karakter.
Ook opvallend is hoe zwaar sommige delen van het album uit de hoek kunnen komen. Firtan heeft nooit uitsluitend op snelheid geleund, maar op Helios lijken bepaalde riffs nog nadrukkelijker gewicht te krijgen. Daardoor ontstaan passages die bijna tegen death metal of post-metal aanschuren, waarna de band net zo gemakkelijk weer overschakelt naar ijlere gitaarlijnen of een meer introspectieve sfeer. Die voortdurende beweging maakt de plaat interessant, maar vraagt tegelijkertijd wel de nodige aandacht van de luisteraar.
Met bijna zestig minuten is Helios bovendien geen korte zit. Dat werkt deels in het voordeel van de plaat, omdat Firtan voldoende ruimte neemt om nummers daadwerkelijk te laten groeien. Aan de andere kant zorgt de hoeveelheid ideeën er soms ook voor dat het album behoorlijk veel van je vraagt. Dit is absoluut geen plaat die je even gedachteloos op de achtergrond aanzet. Daarvoor gebeurt er simpelweg te veel.
Het lange The Hierophant Way vormt daarin misschien wel het duidelijkste voorbeeld. Met een speelduur van ruim elf minuten krijgt Firtan alle ruimte om verschillende kanten van de band samen te brengen. Het nummer beweegt tussen agressieve uitbarstingen, meer atmosferische passages en steeds verder uitdijende arrangementen, zonder dat het geheel volledig uit elkaar valt. De gastvocalen van James McClellan Dorton III van Ne Obliviscaris passen bovendien verrassend goed binnen die meer grootse aanpak.
Ook elders op de plaat duiken details op die voorkomen dat Helios voorspelbaar wordt. Rituele zang, synthesizers, akoestische instrumentatie en zelfs sopraansaxofoon vinden hun weg naar het album. Toch blijft de kern van Firtan overeind: donkere, melodische black metal waarin sfeer net zo belangrijk is als agressie.
Markus Stock heeft het geheel bovendien een brede en organische productie meegegeven. Alles klinkt helder genoeg om de verschillende lagen te kunnen volgen, maar gelukkig zonder dat de scherpe kanten volledig zijn gladgestreken. Juist bij een album met zoveel verschillende instrumenten en arrangementen is dat belangrijk. De muziek krijgt voldoende ruimte, terwijl de band nergens verandert in een klinisch studioproject.
Helios laat daarmee vooral horen hoe ver Firtan inmiddels verwijderd is geraakt van de beperkingen van traditionele black metal. De band gebruikt het genre nog altijd als fundament, maar bouwt daar een veel groter geheel omheen. Dat zal niet iedere luisteraar aanspreken; wie vooral op zoek is naar rauwe eenvoud zal hier waarschijnlijk weinig mee kunnen. Voor wie echter graag hoort hoe black metal kan worden opengebroken zonder zijn duistere karakter kwijt te raken, valt er op Helios behoorlijk veel te ontdekken.
Het is een ambitieuze, gelaagde plaat die niet onmiddellijk al zijn geheimen prijsgeeft. Misschien zelfs iets té ambitieus op sommige momenten, maar liever een band die af en toe te veel probeert dan eentje die na zestien jaar nog altijd exact dezelfde plaat maakt.
87/100